101

03 марта 2017 в 12:30

Баһылык быыбара: Утарааччылар уонна өйөөччүлэр

  Олунньу 21 күнүгэр Ил Түмэн судаарыстыбааннай тутууга уонна сокуону оҥорууга уонна олохтоох салайыныы боппуруостарыгар сис кэмитиэттэрин кыттыгас мунньаҕар «СР-гэр олохтоох салайыныы туһунан» Саха Орөспүүбүлүкэтин сокуонун 13-с ыстатыйатыгар уларытыы киллэрэр туһунан» сокуон барылын дьүүллэспиттэрэ. Бу сокуон барыла үгүс мөккүөрү таһаарда. Ордук Интернет киэҥ дуолугар дьон бэйэлэрин санааларын сайа этиннилэр. «Сокуон олоххо киирдэҕинэ, судаарыстыбабытыгар демократия ханан да суох эбит» уонна «сокуон үрдүк сололоохтор аймахтаһыыларын, хоруупсуйаны суох оҥоруоҕа» диэччилэр да бааллар. Ол курдук,  норуот дьокутааттара Алексей Еремеев, Василий Местников, Александр Уаров, Владимир Прокопьев, Юрий Николаев, Василий Федоров уонна да  атын дьокутааттар көҕүлээбит сокуоннарын барылын ис хоһоонугар куораттыы тииптээх бөһүөлэктэргэ уонна куораттарга баһылыгы (мээри) талыы быыбарын тохтотор туһунан этиллэр. Ол оннугар бөһүөлэк, куорат дьокутааттара уонна улуус баһылыктара бэйэлэрэ хамыыһыйа тэрийэн, куонкурус ыытан, баһылыгы талыы көрүҥэ киириэхтээх. Оччотугар Мииринэй, Ленскэй, Нерюнгри, Ньурба, Орто Халыма, Бүлүү, Покровскай куораттар мээрдэрин баһылык уонна дьокутааттар талыахтарын сөп дэнэр. Алексей Еремеев сокуон барылын көҕүлээбит төрүөттэри ыйарыгар, куораттыы тииптээх бөһүөлэктэргэ уонна куораттарга мээрдэр уонна улуус баһылыктара тыл-тылга киирсибэт түгэннээхтэрин, ол түмүгэр көдьүүстээх үлэ тахсыбатын бэлиэтээбитэ. Сокуону көҕүлээбит дьокутааттар холобур быһыытынан Ньурба баһылыга Ньурба куорат мээрин кытары, Нерюнгри куорат мээрэ оройуонун баһылыгын, Уус-Маайа улууһун баһылыга бөһүөлэгин баһылыгын кытары тыл-тылларыгар киирсибэккэ, бэрэстэбиитэллээх уорган үлэтин соччото суохтук аатырдыбыттарын ыйбыттара. Алексей Еремеев сокуон барыла РФ Конституционнай суутун уурааҕар, Федеральнай сокуон ыстатыйатыгар, СЈ сокуоннарыгар олоҕуран бэлэмнэммитин туһунан тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ. «РФ Конституционнай суута сокуонунан муниципальнай уорган былааһын кэккэ ньымаларынан олохтуурга быраап биэрэр. Биһиги онтон куонкуруһунан талар ньыманы көҕүлүүбүт. Россия үрдүнэн тоҕус эрэ региоҥҥа поселенияларга баһылыгы быыбарынан талаллар. Уоннааҕыларыгар ананаллар», - диэбитэ. Олунньу 21 күнүгэр буолбут мунньахха сокуон барылын үгүс дьокутааттар утарбыттара. Ордук Владимир Федоров сокуон барыла гражданскай уопсастыба ирдэбилигэр эппиэттээбэтин, дьон быыбардыыр быраабын күөмчүлүүрүн ыйбыта. Кини этиитин Виктор Губарев, Марфа Филиппова, Алена Атласова, Александр Ноговицын, Иван Шамаев өйөөбүттэрэ. Бу сокуон барылын туһунан сонун уопсастыбаҕа тарҕаммытын кэннэ, дьон холкутук истэн кэбиспэтэ. Икки санаа үөскээтэ. Сорох дьон быыбардыыр бырааптара быһыллыан сөбүттэн абарда, куонкурус нөҥүө анааһын былаас бэйэтигэр табыгастаах киһитин олордор буолуоҕун сабаҕалаатылар. «Норуоту сүүлүктээһин, былааска тардыһар дьон, ордук «Биир ньыгыл Арассыыйалар» бэйэлэрин дьоннорун олордоллоругар усулобуйа оҥоһуллар. Карьера эрэ туһугар үлэлиир, дьон-норуот туһугар кыһаллыбат баһылыктанар куттал баар» диэн санаалар хойуутук иһилиннилэр. Мантан ураты санаа эмиэ баар. Кэпсэтиигэ кыттыһааччылар сорохторо: «Бэртээхэй сокуон, бүддьүөт үбэ туһата суох быыбардарга ыытыллыа суоҕа, куонкуруһунан дьиҥнээх таһымнаах баһылык олоруоҕа. Улуустарга ыытыллар быыбарга син биир аймахтаһыы баар. Ким халыҥ аймахтаах, ол талыллар. Ол кэннэ кинилэр бырааттара, убайдара үчүгэй үлэҕэ киирэллэр. Онон былаас бэйэтэ таһымнаах киһини көрөн олордоро ордук», - диэн санааны тутуһаллар. Кулун тутар бүтэһигэр Муниципальнай тэриллии бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын бастакы  сийиэһигэр сокуон барылын көрөр туһунан этии киирбитэ. Оччотугар баһылыктар, дьокутааттар санааларын учуоттаан, сокуон барылын дьылҕата онно быһаарыллыаҕа диэн эрэл баар.