Просмотров - 25

28 августа 2017 14:24

Ыйыллыбыт кэмҥэ чуумпуну уйгуурдума

Чуумпуну тутуһуу сокуон барыла өссө ааспыт сыл саҕатыгар бэлэмнэммитэ. Ол курдук, былырыын XXI пленарнай мунньах бэбиэскэтин барылыгар Дьокуускай думатын көҕүлээһининэн Саха Өрөспүүбүлүкэтин административнай сокуону кэһиилэр тустарынан кодексын түүҥҥү кэмҥэ чуумпуну кэһиини хонтуруоллуур ыстатыйатыгар уларытыы туһунан сокуон барылын киллэрбиттэрэ.

Бастакы туруорсуу

Дьокуускай куорат депутаттара нэһилиэнньэ түүҥҥү кэмигэр сынньалаҥын бириэмэтэ уһуурун ирдииллэр — сокуонунан дьон 23 чаастан сарсыарда 7 чааска диэри тыаһыа-ууһуо, айдаарыа суохтаах эбит буоллахтарына, уларытыы киллэрэр сокуон барылынан 21 чаастан сарсыарда 8 чааска диэри чуумпураллара ирдэнэр. Оттон өрөбүллэргэ уонна бырааһынньык күннэригэр 22 чаастан сарсыарда 10 чааска диэри дьону-сэргэни аймыа суохтаахтар. Ону таһынан чуумпу буолары ирдиир объектарга сыһыаннаан күнүс 13-15 чаастарга “чуумпуруу кэмин” киллэрэр туһунан этии киирбит. Билиҥҥи сокуонунан чуумпуну ирдиир бириэмэ (23 чаастан 7 чааска диэри кэм), сорох гражданнар олохторун-дьаһахтарын хаамыытыгар сөп түбэспэт диэн, бу сокуон барылын көҕүлээччилэр этэллэр эбит. Ол курдук, түүҥҥү кэмҥэ үлэлээччилэргэ, пенсионердарга, инбэлииттэргэ, кыра оҕолоох дьиэ кэргэттэргэ. Оттон күнүскү өттүгэр чуумпуну кырдьаҕастар, инбэлииттэр, ыалдьар дьон, кырачаан оҕолоох ыаллар бу кэмҥэ утуйан сынньанныннар диэн сыаллаан киллэрэ сатыыллар. Итиэннэ күнүскү кэмҥэ саҥа тутуллубут элбэх квартиралаах дьиэлэргэ өрөмүөн үлэтэ ыытылларын утарбаттарын туһунан депутаттар этэллэр. Тоҕо диэтэххэ, саҥа дьиэлэргэ квартиралары үксүн тутулла турдаҕына атыылаһаллар уонна тутатына өрөмүөн оҥоһуллара ирдэнэр. “Чуумпу кэми” тутуһалларын ирдээһин, кинилэр бырааптарын хааччахтыыр диэн депутаттар быһаараллар.
Сокуон барылын көҕүлээч­чилэр “чуумпу кэми” кэһии ыстараабын 50 тыһыынча солкуобайтан 250 тыһыынча солкуобайга диэри быһарга этии киллэрбиттэр. Тэҥниир буоллахха, билигин көрүллэр ыстараап суумата 500 тыһыынча солкуобайтан 1 мөл. солкуобайга диэри.
“Дьон санаатын билээри сокуон барылын Oneclick диэн куорат Интернет порталыгар таһаарбыттар. Дьон-сэргэ сокуон барылын сэҥээрбиттэр уонна 5 балтан 4,5 балы биэрбиттэр. Онон Саха Өрөспүүбүлүкэтин административнай сокуону кэһиилэр тустарынан кодексыгар чуумпуну кэһэр буруйу оҥорууга сыһыаннаах уларыйыы дьон-сэргэ сынньалаҥнык бириэмэтин атаарарыгар көмөлөһүөҕэ”, — диэн өрөспүүбүлүкэ сокуонун барылын оҥорооччулар эппиттэрэ.

Билигин бу сокуон барылын дьылҕата хайдаҕый?

Куорат думатын депутаттара Саха Өрөспүүбүлүкэтин административнай сокуону кэһиилэр тустарынан кодексын 3.5 ыстатыйатыгар киллэрбит уларытыыларын бүтэһик ааҕыыга ылыммыттар. Бу сокуонунан үлэ күннэригэр чуумпуну 21 чаастан сарсыарда 8 чааска диэри, өрөбүллэргэ 22 чаастан сарсыарда 10 чааска диэри тутуһуллуохтаах. Көмүскэнэр объектарга, ол эбэтэр оҕо саадтарыгар, оскуолаларга, балыыһаларга, санаторийдарга, интэрнээттэркэ 13 чаастан 15 чааска диэри улаханнык тыаһыа-ууһуо суохтаахтар. Тоһоҕолоон быһаарар буоллахха, сокуон барылыгар чуумпуну подъезтарга, лифтарга, оҕо оонньуур былаһааккаларыгар тутуһар туһунан этиллэр.
Чуумпуну кэһиигэ муусуканы тыаһатыы, инструмеҥҥа оонньооһун, хаһыы-ыһыы, ырыа-тойук уо.д.а. тыас­тар киир­сэллэр. Этиллибит бириэмэҕэ пиротехническэй тэрили туттуо, өрөмүөн үлэтин ыытыа суохтаахтар. Бу бобуу саахал тахсыбыт кэмигэр ыытыллар үлэлэргэ дьайбат.
Сокуону кэспиттэр сэрэтиллэллэр эбэтэр ыстараап төлүүллэр: биирдиилээн дьон 1 тыһ. солк. 5 тыһ. солк. диэри, дуоһунастаахтар 10 тыһ. солк. 50 тыһ. солк. диэри, юридическэй сирэйдэр 50 тыһ. солк. 200 тыһ. солк. диэри.